Άγχος αποχωρισμού (separation anxiety).

Καθοριστικό ρόλο για τη ανθρώπινη ύπαρξη διαδραματίζει η υγιής αλληλεπίδραση με τους άλλους ανθρώπους γύρω μας. Το ίδιο συμβαίνει και για ένα παιδί, το οποίο εκτός από την αγάπη και τη φροντίδα του ατόμου που το φροντίζει (συνήθως της μητέρας του), έχει ανάγκη να νιώσει συναισθηματική ασφάλεια, μέσω της σταθερότητας και της προβλεψιμότητας της μεταξύ τους σχέσης. Αντίθετα, η απουσία σταθερότητας, προβλεψιμότητας και η συναισθηματική αστάθεια, μπορούν να αναστατώσουν και να μπερδέψουν το παιδί.  Έχει διαπιστωθεί ότι το άγχος, ο φόβος και η ανασφάλεια του μικρού παιδιού είναι πιο έντονα όταν υπάρχουν επαναλαμβανόμενοι και απρόβλεπτοι αποχωρισμοί, παρά όταν υπάρχει κάποιος αιφνίδιος και οριστικός αποχωρισμός (πχ. θάνατος ενός γονέα). Η απόκτηση αυτονομίας προϋποθέτει την ύπαρξη ασφαλούς συναισθηματικού δεσμού παιδιού- φροντιστή που δημιουργεί το αίσθημα εμπιστοσύνης και ασφάλειας απέναντι σε άλλα άτομα.

Το άγχος αποχωρισμού πρωτο- εμφανίζεται γύρω στην ηλικία των 10 μηνών, με εντονότερη την περίοδο 13- 18 μηνών. Πιο συγκεκριμένα την περίοδο αυτή το παιδί αναστατώνεται έντονα κάθε φορά που η μητέρα του φεύγει.

Συμπτώματα του Άγχους αποχωρισμού:

  • Έντονη ανησυχία του παιδιού όταν ο γονέας του φεύγει.
  • Συχνοί εφιάλτες
  • Άρνηση να πάει παιδικό σταθμό ή σε άλλα μέρη χωρίς το γονέα μαζί του
  • Δυσκολία του παιδιού να κοιμηθεί χωρίς το γονέα δίπλα του

 

Αν τα συμπτώματα αυτά ενταθούν και συνεχιστούν για καιρό, οι γονείς θα ήταν καλό να ζητήσουν τη γνώμη κάποιου ψυχολόγου.

Συχνά, ενώ ένα παιδί μπορεί να αναπτύσσεται φυσιολογικά σε αυτό τον τομέα, το άγχος αποχωρισμού μπορεί να επανεμφανιστεί σε καταστάσεις έντονου στρες, όπως είναι μία αρρώστια, νοσηλεία του παιδιού ή όταν το παιδί εκτίθεται σε πρωτόγνωρες στρεσογόνες καταστάσεις. Συχνά οι γονείς προσπαθούν να αντιμετωπίσουν το  άγχος αποχωρισμού με το να παραμένουν τελικά στο απίτι ή να φεύγουν στα κρυφά, χωρίς να τους δει το παιδί τους. Ωστόσο, με τους παραπάνω τρόπους, αντί να βοηθούν , στην πραγματικότητα ενισχύουν το άγχος αποχωρισμού και το παιδί διαπιστώνει ότι ο γονέας του μπορεί ανά πάσα στιγμή να εξαφανιστεί χωρίς προειδοποίηση.

 

Αντιμετώπιση του άγχους αποχωρισμού:

  • Αίσθημα ασφάλειας με τη μητέρα- Ασφαλής δεσμός:

Ο ασφαλής δεσμός με τη μητέρα εγκαθίσταται όταν το παιδί καταλαβαίνει ότι η μητέρα μπορεί να φύγει, αλλά θα επιστέψει και πάλι. Έτσι το παιδί μαθαίνει ότι οι γονείς του μπορεί να απουσιάζουν , αλλά υπάρχουν και θα επιστρέψουν μετά από λίγο.

  • Σταδιακή εξοικείωση του παιδιού με πρόσωπα και χώρους:

Καλό θα ήταν οι γονείς να έχουν βοηθήσει το παιδί να εξοικειωθεί με το πρόσωπο θα αναλάβει τη φροντίδα του όταν αυτός θα απουσιάζει (πχ. γιαγιά, παππούς, baby sitter κα.) ή με τον χώρο στον οποίο θα χρειαστεί να μείνουν (πχ. παιδικός σταθμός).

  • Αγαπημένο αντικείμενο: Πολύ συχνά τα παιδιά νιώθουν πιο ασφαλή έχοντας μαζί τους κάποιο αγαπημένο τους αντικείμενο (πχ. ένα αρκουδάκι, το σεντονάκι του, μια μικρή κουβερτούλα, το μαξιλαράκι του κα.). Αυτό θα καθησυχάσει το παιδί και θα μειώσει το άγχος του.
  • Ενημερώστε το παιδί σας ότι θα φύγετε: Πολύ συχνά οι γονείς προκειμένου να αποφύγουν την αναστάτωση του παιδιού τους, φεύγουν στα κρυφά ή όταν το παιδί είναι απασχολημένο. Οι γονείς, ακόμη κι αν το παιδί τους είναι πολύ μικρό, θα πρέπει να του λένε ότι θα φύγουν για λίγο και να το ενημερώνουν για το ποιος θα τα κρατήσει (πχ. «Η μαμά θα πάει στη δουλειά και θα μείνεις στο σπίτι με τη γιαγιά για να παίξετε»). Πολύ σημαντικό βέβαια είναι το να υπάρχει εμπιστοσύνη από πλευράς του γονέα στο πρόσωπο του ατόμου που θα αναλάβει τη φύλαξη του παιδιού.
  • Αποχαιρετισμός:

Ο αποχαιρετισμός θα πρέπει να είναι σύντομος με συναισθηματική σταθερότητα (πχ. ένα φιλί, μια αγκαλιά κα.) που θα βοηθήσει το παιδί να προσαρμοστεί. Ο γονέας θα πρέπει να απομακρυνθεί δείχνοντας στο παιδί ότι του δείχνει εμπιστοσύνη να διαχειριστεί τη νέα αυτή κατάσταση.

 

Είναι πολύ σημαντικό οι γονείς να κατανοήσουν ότι το άγχος αποχωρισμού είναι ένα φυσιολογικό στάδιο. Καθοριστικό ρόλο σε όλο αυτό διαδραματίζει η εμπιστοσύνη που θα δείξουν οι γονείς στο παιδί τους καθώς και η διαχείριση των δικών τους συναισθημάτων. Ας μην ξεχνούμε πως πίσω από ένα παιδί με άγχος αποχωρισμού συνήθως κρύβεται ένας γονέας που έχει και ο ίδιος το άγχος αποχωρισμού και δυσκολεύεται να χειριστεί την όλη κατάσταση.

 Εργαστήρι Ψυχοθεραπείας
Ελίνα Σιακαντάρη
Ψυχολόγις- Ψυχοθεραπεύτρια
M.Sc. Ιατρικής Αθηνών
www.siakantari.gr

 

 

Αναζήτηση

Ακούστε ζωντανά

Παρακολουθήστε ζωντανά

Skype

Ενδιαφέρουσες ιστοσελίδες

LegetøjBabytilbehørLegetøj og Børnetøj